Υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων για την πρόληψη πυρκαγιών

Ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής ενημερώνει τους ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται:

• εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
• εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
• σε εκτάσεις εντός ακτίνας εκατό (100) μέτρων από τα όρια των περ. α) και β), εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής,
• εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία,

ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου νόμου 5281/2026 (ΦΕΚ 28/Τ. Α΄/2026) και συγκεκριμένα με τα νέα άρθρα 53Α για το Εθνικό Μητρώο και τις δηλώσεις και με το 53ΙΔ για τους υπόχρεους καθαρισμού-τον χρόνο καθαρισμού, τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό και τη μείωση προστίμων, σε συνάρτηση με τον ν. 4662/2020, καθώς επίσης και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 94 «Πρόσθετες αρμοδιότητες δήμων» παρ. 1 περ. 26 του Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ 87/τ. Α’/2010) «Πρόγραμμα Καλλικράτης», όπως ισχύει και τις σχετικές Πυροσβεστικές Διατάξεις περί πρόληψης πυρκαγιών, υποχρεούνται να προβαίνουν στον καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, η οποία αρχίζει την 1η Μαΐου και ολοκληρώνεται την 31η Οκτωβρίου.

Η έναρξη υποχρέωσης καθαρισμού είναι η 1η Απριλίου και  περιλαμβάνει:

• την υλοτομία και απομάκρυνση ξερών και σπασμένων δένδρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα. 
• την απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους, όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά. 
• Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δένδρων και αύξηση του ύφους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δένδρου. 
• Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους. 
• Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.
• Ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού. 

Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτηρίων, πολυκατοικιών, κ.α. των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.

Οι εργασίες καθαρισμού θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως την 15η Ιουνίου και οι χώροι να διατηρούνται καθαροί καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Απαγορεύεται η εναπόθεση των υπολειμμάτων καθαρισμού σε κοινόχρηστους χώρους ή η ανάμειξή τους με οικιακά απόβλητα και πρέπει να μεταφέρονται σε κατάλληλα αδειοδοτημένο αποδέκτη (άρθρο 10 της ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/199776/2429/2021). Επισημαίνεται ότι η αποκομιδή των υπολειμμάτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της υποχρέωσης καθαρισμού.

Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται και λειτουργεί Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, με αντικείμενο την καταγραφή των υπόχρεων και την υποβολή δηλώσεων των οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ του ν. 5281/25-2-2026 (ΦΕΚ 28/τ. Α΄/2026).

Οι υπόχρεοι της ανωτέρω παραγράφου υποβάλλουν, έως τη 15η Ιουνίου  ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΟΦΕΙΛΟΥΝ να προβούν σε υποβολή δήλωσης καθαρισμού ακολουθώντας τον σύνδεσμο: https://akatharista.apps.gov.gr. Σε περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπως λόγω αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ηλικίας, αναπηρίας ή λόγου ανωτέρας βίας, η δήλωση υποβάλλεται με φυσικό τρόπο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) ή στην κατά τόπο αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Για την ορθή τήρηση του Μητρώου καθιερώνεται η διενέργεια ετησίως δειγματοληπτικών ελέγχων από τους οικείους δήμους επί του συνολικού αριθμού των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί κάθε έτος για την εδαφική τους περιφέρεια.

Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας δήλωσης καθαρισμού, τεκμαίρεται η συναίνεση του υπόχρεου στη διενέργεια καθαρισμού του οικοπέδου του από τον Δήμο.

Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, μη καθαρισμού και ψευδής δήλωσης επιβάλλονται τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα, τα οποία χωρίζονται σε τρεις ξεχωριστές κυρώσεις. (1η: μη υποβολή δήλωσης, 2η: μη καθαρισμού και 3η: ψευδής δήλωση.

Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στη Διεύθυνση Αστικού Περιβάλλοντος και Πρασίνου του Δήμου Ηρακλείου Αττικής: τηλέφωνο επικοινωνίας 2102830374, email: astiko.periballon@iraklio.g και στο Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας, τηλέφωνο επικοινωνίας 2132000199, email: politiki.prostasia@iraklio.gr.